Mentalization Based Treatment
Je doet of zegt iets en pas later vraag je je af: “Waarom reageerde ik eigenlijk zo?” Of je raakt verstrikt in ruzies, misverstanden of intense emoties zonder precies te weten waarom. Mentalization Based Treatment (MBT) helpt je beter te begrijpen wat er in jezelf en in anderen omgaat. Die vaardigheid heet mentaliseren: stilstaan bij je eigen gedachten en gevoelens en die van de ander.
Op TherapieVergoed.nl vind je MBT-therapeuten die je begeleiden in dit proces. De therapie is evidence-based, oorspronkelijk ontwikkeld voor mensen met borderline persoonlijkheidsstoornis, maar bewezen effectief bij een breed scala aan psychische problemen waar relaties, zelfbeeld en emotieregulatie onder druk staan.
Wat is het?
Therapie gericht op het begrijpen van je eigen en andermans gedrag.
Bij welke klachten?
Borderline, emotieregulatieproblemen, relatieproblemen, hechting, angst, depressie.
Toegevoegde waarde
Je leert gedachten, gevoelens en gedragingen beter begrijpen en reguleren.
Lees hier meer over de therapievorm Mentalization Based Treatment
Wat is de basis van de therapie?
MBT is ontwikkeld door psychiater Anthony Bateman en psychoanalyticus Peter Fonagy. De therapie vindt haar basis in de hechtingstheorie en psychodynamische inzichten. Volgens Fonagy is het vermogen tot mentaliseren essentieel voor gezonde relaties en een stabiel gevoel van zelf.
Wanneer je onder druk staat, bijvoorbeeld in een conflict of bij hevige stress, kan dat vermogen tijdelijk wegvallen. Je reageert dan impulsief, trekt conclusies over de ander of voelt je overspoeld. MBT leert je om ook in die momenten te blijven mentaliseren: nieuwsgierig blijven naar wat er in jezelf en de ander speelt.
De behandeling vindt meestal plaats in een combinatie van individuele en groepssessies. In de therapie ligt de nadruk niet op het herbeleven van trauma, maar op het hier-en-nu: hoe jij je relaties beleeft, waar je vastloopt en hoe je dat beter kunt hanteren.
Wat kan je verwachten van de therapie?
In een MBT-traject leer je:
- Bewust te worden van je innerlijke belevingen
- Gedachten en emoties van jezelf en anderen te onderzoeken
- Sneller op te merken wanneer je niet meer goed mentaliseert
- Reacties uit te stellen en eerst te begrijpen wat er gebeurt
- Te communiceren met meer empathie en duidelijkheid
De behandelaar is actief, betrokken en blijft samen met jou reflecteren. Je wordt niet veroordeeld, maar uitgedaagd om een stap terug te doen en te kijken: “Wat gebeurt er nu eigenlijk met mij?” In de groep zie je terugkerende patronen en leer je ook van anderen.
Sessies kunnen confronterend zijn, juist omdat ze dicht bij je emoties komen. Maar je hoeft het niet perfect te doen. Juist het falen en terugkomen in contact wordt gezien als leerervaring. MBT vraagt moed, maar levert helderheid, rust en verbondenheid op.
Bij welke klachten kan de therapie worden ingezet?
Mentalization Based Treatment is effectief bij:
- Borderline persoonlijkheidsstoornis
- Andere persoonlijkheidsstoornissen
- Moeite met emotieregulatie
- Angststoornissen en depressie
- Relationele problemen en bindingsangst
- Hechtingsproblematiek
- Traumagerelateerde klachten (zonder nadruk op herbeleving)
Onderzoek (Bateman & Fonagy, 2009) toont aan dat MBT niet alleen symptomen vermindert, maar ook terugval helpt voorkomen. De therapie is ook inzetbaar bij jongeren en gezinnen waar het mentaliseren verstoord is.
MBT is geen quick fix, maar een diepgaand proces dat je helpt om je eigen binnenwereld Ć©n de dynamiek met anderen beter te begrijpen. Die inzichten vormen de basis voor blijvende verandering.
