Chronische vermoeidheid
Mensen met chronische vermoeidheid voelen zich vaak uitgeput, onbegrepen en machteloos. Alsof het lichaam niet meer wil herstellen, hoeveel rust je ook neemt. Er ontstaat frustratie of twijfel: “Stel ik me aan?”, “Waarom kan ik niet meer wat anderen wel kunnen?”
Gevoel
Uitgeput, onbegrepen en machteloos.
Cijfers
In Nederland ervaart meer dan 15% van de volwassenen langdurige vermoeidheidsklachten (CBS, 2023).
Symptomen
Aanhoudende lichamelijke en mentale uitputting.
Oorzaken en/of Gevolg
Chronische vermoeidheid kan ontstaan door een combinatie van factoren.
Lees hier meer over de psychologische hulpvraag en bijhorende klachten van Chronische vermoeidheid
Wat is het, hoe kan het ontstaan en wat zijn de symptomen?
Chronische vermoeidheid is een langdurige uitputting die niet verdwijnt met rust. Het kan een symptoom zijn van andere lichamelijke aandoeningen, maar soms blijft de oorzaak onduidelijk – vooral bij CVS/ME of langdurige stressklachten.
Biologisch gezien is er vaak sprake van:
- Verhoogde activiteit in de amygdala (het angstcentrum in de hersenen)
- Overbelasting van het autonoom zenuwstelsel – het lichaam blijft in een soort overlevingsstand
- Disbalans in de HPA-as (hormoon-as van stress: hypothalamus, hypofyse en bijnieren)
- Verlaagde werking van mitochondriën, de energiefabriekjes van het lichaam
- Verstoring in neurotransmitters zoals serotonine en dopamine
Chronische vermoeidheid kan ontstaan na infecties, trauma, hevige stress, of door een opeenstapeling van uitputtende levensfasen, zoals langdurige overbelasting zonder herstel.
Hoe zit het met hechting en trauma?
Chronische vermoeidheid komt vaker voor bij mensen met een onveilige hechtingsstijl. Onbewuste patronen zoals pleasen, oververantwoordelijkheid of moeite met grenzen kunnen leiden tot overbelasting.
Daarnaast speelt trauma, ook los van hechting, een rol in het ‘aan’ blijven staan van het stresssysteem. Het lichaam leert niet meer hoe het moet ontspannen. Dit beïnvloedt:
- De werking van het autonoom zenuwstelsel (sympathisch vs. parasympathisch)
- De hersenkernen die stress verwerken
- Je innerlijke veiligheidsgevoel, essentieel voor herstel
Wanneer vormt het een probleem?
Chronische vermoeidheid vormt een probleem wanneer het je belemmert in dagelijkse activiteiten, zelfs bij lichte inspanning. Het wordt een obstakel als:
- Je werk of opleiding eronder lijdt
- Je sociale leven tot stilstand komt
- Je het gevoel hebt continu achter de feiten aan te lopen
- Je geen herstel meer ervaart, ook niet na rust
- Je steeds vaker ‘nee’ moet zeggen tegen dingen die je wílt doen
Zonder hulp bestaat het risico op verdere afname van levenskwaliteit.
Hoe kan een zorgbehandelaar helpen?
Psychologische hulp richt zich op:
- Inzicht in energiebalans en grenzen
- Herkennen van overlevingsmechanismen en doorbreken van patronen
- Stressregulatie en lichaamsgerichte therapie
- Ondersteunen van het autonoom zenuwstelsel (via ademwerk, mindfulness, polyvagaal theorie)
- ACT, CGT of EMDR bij trauma en chronische overbelasting
- Begeleiding bij rouw en identiteitsverlies
Soms is samenwerking met een arts, fysiotherapeut of slaapexpert ook nodig. Een goede psycholoog helpt je je lichaam opnieuw te leren vertrouwen en ruimte te creëren voor herstel.
Wat zijn de vervelende gevolgen ervan?
De gevolgen zijn vaak zwaar en impactvol:
- Verlies van zelfvertrouwen – je lichaam voelt onbetrouwbaar
- Relatieproblemen – onbegrip of ongelijkheid in energie
- Psychische klachten zoals depressie, angst of paniek
- Gevoelens van eenzaamheid en onzichtbaarheid
- Chronische spierspanning of verhoogde spierspanning door stress
- Negatieve spiraal van piekeren, over je grenzen gaan en terugval
Omdat de klachten onzichtbaar zijn voor de buitenwereld, voelen veel mensen zich niet serieus genomen.
Extra informatie
Gerelateerde informatie
Zelfhulptools
Knotje Knetter
Ik wil aangifte doen van een vermissing
Loop Dream oordopjes slapen – Flexibele siliconen/traagschuimen oordoppen voor slaapcomfort | Heerlijke oordopjes die snurkgeluiden blokkeren | Oordopjes om te slapen | 27 dB (SNR) geluidsdemping
Reviews pagina
Knotje Knetter
Ik wil aangifte doen van een vermissing
